Het château de la Paix verwierf een bijzondere plaats in de Europese geschiedenis op 16 juni 1815, tijdens de Belgische veldtocht van Napoleon Bonaparte. Slechts enkele maanden na zijn terugkeer uit ballingschap op Elba nam Napoleon het opnieuw op tegen de legers van de Zevende Coalitie. In de omgeving van Fleurus, nabij de dorpen Ligny en Saint-Amand, confronteerde hij het Pruisische leger onder bevel van veldmaarschalk Gebhard Leberecht von Blücher. De daaropvolgende slag bij Ligny groeide uit tot een van de bloedigste confrontaties van de Napoleontische oorlogen. Napoleon behaalde er zijn laatste militaire overwinning: de Pruisen werden verslagen en tot terugtocht gedwongen, al bleven zij als gevechtsmacht intact.
Na afloop van de gevechten trok Napoleon zich terug in het château de la Paix. Zijn generaals en staf installeerden hun hoofdkwartier in het nabijgelegen château de Zualart, terwijl de vele gewonden werden ondergebracht in de Sint-Victorkerk, die tijdelijk dienstdeed als veldhospitaal. Tijdens de slag zelf had Napoleon ook gebruikgemaakt van de Moulin Naveau, een windmolen in de omgeving, vanwaar hij een strategisch overzicht had over het slagveld.
De nacht die volgde bleek van cruciaal belang voor het verdere verloop van de geschiedenis. In plaats van de terugtrekkende Pruisen onmiddellijk te achtervolgen en definitief uit te schakelen, trok Napoleon zich terug in het château de la Paix. Volgens tijdgenoten en latere overleveringen zou hij zich daar bijna elf uur lang volledig hebben afgesloten van zijn omgeving, alleen in zijn kamer, zowel fysiek als mentaal uitgeput. Deze kostbare tijd gaf het Pruisische leger de gelegenheid zich te hergroeperen en zich opnieuw te verbinden met het Britse leger onder leiding van Arthur Wellesley, hertog van Wellington. Die strategische samenkomst van de coalitietroepen bleek beslissend. Twee dagen later, op 18 juni 1815, werd Napoleon bij Waterloo definitief verslagen, wat het einde betekende van zijn heerschappij als keizer van Frankrijk.
Het château de la Paix ontleent zijn naam aan een vroegere kapel, gewijd aan Notre-Dame de la Paix, die ooit stond op de plaats van de boerderij de la Paix. Het kasteel zelf werd in de late achttiende eeuw gebouwd door ridder Joseph de Paul de Barchifontaine en is een representatief voorbeeld van de klassieke architectuur uit die periode. In de daaropvolgende eeuwen ging het domein over in handen van verschillende families, waaronder Staquet-Bivort en later Breuls-de Cartier.
In 1980 werd het château de la Paix aangekocht door de stad Fleurus. Na ingrijpende restauratiewerken kreeg het gebouw een nieuwe functie als zetel van het centrale stadsbestuur, in het kader van de gemeentefusies. Ter gelegenheid van de tweehonderdste herdenking van de veldtocht van 1815 onderging het kasteel in 2015 opnieuw een grondige restauratie. Vandaag blijft het château de la Paix niet alleen een belangrijk administratief centrum, maar ook een stille getuige van een beslissend moment in de Europese geschiedenis.