De geschiedenis van het kasteel van Monceau blijft grotendeels in nevelen gehuld tot de vijftiende eeuw, wanneer het domein zou zijn geërfd door Otto VI van Trazegnies van zijn moeder, Jeanne de Heppignies. In 1443 kwam het kasteel via een huwelijk in handen van de familie Hamal: Anne de Trazegnies, laatste erfgename van haar geslacht, trad toen in het huwelijk met Arnould de Hamal, heer van Elderen. Onder impuls van Jean de Hamal werd de burcht in 1510 gemoderniseerd. De kelders en de schuine onderbouw van de oostgevel vormen vandaag nog tastbare herinneringen aan deze ingrepen.
Vanaf de tweede helft van de zestiende eeuw raakte het kasteel echter in verval. In 1607 nam Guillaume de Hamal het initiatief tot een heropbouw, waarmee een nieuw hoofdstuk begon. In 1651 ging het domein opnieuw via huwelijk over, ditmaal naar de familie de Gavre, markiezen van Aiseau. Het kasteel kreeg zijn definitieve architecturale vorm in de tweede helft van de achttiende eeuw, toen François-Joseph de Gavre (1731-1797) de westgevel liet heropbouwen. De familie de Gavre bleef eigenaar tot 1832.
In dat jaar werd het kasteel geërfd door Marie-Aloyse d’Egger. Na haar overlijden in 1864 kwam het kortstondig in handen van een Oostenrijkse neef, maar nog datzelfde jaar werd het aangekocht door de industrieel Jules Houtart. Hij liet het gebouw grondig restaureren onder leiding van architect Bruyenne. In het kasteel werden talrijke waardevolle archieven bewaard, waaronder documenten die verband houden met het bezoek van Lodewijk XIV na de Hollandse Oorlog.
In 1938 werden het kasteel en het omliggende park verkocht aan de gemeente. Doordat het domein buiten het directe bereik van de industriële ontwikkeling in de regio bleef, wist het zijn historische karakter grotendeels te behouden. Ook het uitgestrekte Engelse park bleef intact. Dit park, aangelegd door een architect die ook aan Versailles had gewerkt, is vandaag vrij toegankelijk voor het publiek.
Tegenwoordig vormt het kasteel van Monceau een bijzonder kader voor vergaderingen, recepties en uiteenlopende evenementen, waar de bezoeker niet alleen de historische grandeur van het gebouw, maar ook de rust en schoonheid van het park kan ervaren.