De geschiedenis van het domein Ommerstein, idyllisch gelegen langs een oude Maasarm in het Maasland, gaat terug tot de late middeleeuwen. Reeds in de dertiende en veertiende eeuw bevond zich op deze strategische plek een versterkte, omwalde hoeve. Deze vroegste aanleg combineerde een agrarische functie met defensieve elementen, wat typerend was voor de onzekere tijden waarin lokale machthebbers hun bezit dienden te beschermen tegen plunderingen en overstromingen van de Maas. Doorheen de eeuwen werd deze oorspronkelijke site herhaaldelijk aangepast, uitgebreid en verfraaid, in functie van veranderende woonnoden en maatschappelijke ambities.
Zoals bij vele historische gebouwen in de Maasstreek werd ook Ommerstein opgetrokken met een zorgvuldig gekozen combinatie van lokale materialen. De constructies maken gebruik van baksteen vervaardigd uit Maaslandse klei, witte mergelzandsteen afkomstig uit de streek rond Maastricht en arduin uit de steengroeven van Namen. Deze materiaalkeuze verleent het kasteel en de bijhorende hoeve hun karakteristieke uitstraling en verankert het geheel stevig in de regionale bouwtraditie. De markante zijtoren, die rond 1860 werd toegevoegd, verleent het gebouw een meer uitgesproken silhouet. Hoewel deze toren een negentiende-eeuwse toevoeging is, rust hij vermoedelijk op oudere fundamenten, wat wijst op de continuïteit van bebouwing op deze plek. Het huidige kasteelgebouw werd grotendeels heropgetrokken in classicistische stijl en dateert voornamelijk uit de achttiende en negentiende eeuw, met een nadruk op symmetrie, evenwichtige verhoudingen en ingetogen elegantie.
In de negentiende eeuw werd Kasteel Ommerstein bewoond door baron de Schiervel en zijn echtgenote Adélaïde Smeets. De baron bekleedde een opmerkelijke politieke en bestuurlijke loopbaan: hij was burgemeester van Rotem, voorzitter van de Senaat en werd achtereenvolgens benoemd tot gouverneur van Oost-Vlaanderen en Limburg. Zijn aanwezigheid gaf het domein een belangrijke maatschappelijke uitstraling en maakte van Ommerstein een ontmoetingsplaats voor bestuurlijke en adellijke kringen. Via het huwelijk van zijn dochter met ridder Moreau de Bellaing kwam het kasteel in handen van deze familie, die gedurende vier generaties het domein bewoonde. Zij onderhielden het kasteel en het omliggende park met grote zorg en slaagden erin het historische karakter te bewaren, terwijl het domein tegelijk werd aangepast aan de eisen van het moderne leven.
Het park van Ommerstein vormt een essentieel onderdeel van het domein en is uitzonderlijk rijk aan monumentale bomen. Tot de meest indrukwekkende behoren mammoetbomen en Libanonceders, waaronder zich de dikste exemplaren van België bevinden. Deze bomen getuigen niet alleen van een doordachte landschappelijke aanleg in de negentiende eeuw, maar ook van een lange traditie van beheer en behoud. De harmonieuze samenhang tussen kasteel, hoeve en park versterkt het landschappelijke en cultuurhistorische belang van de site.
De erfgoedwaarde van Ommerstein werd officieel erkend in 2002, toen het kasteel, het park en de kasteelhoeve als monument werden beschermd. Reeds voordien, tussen 1999 en 2007, onderging het domein een grondige restauratie. Deze ingreep werd uitgevoerd met groot respect voor de historische gelaagdheid van het gebouw en maakte gebruik van hoogwaardige materialen en ambachtelijke technieken. Tegelijk werd het kasteel voorzien van hedendaags comfort, waardoor Ommerstein vandaag kan worden beschouwd als een geslaagd voorbeeld van hoe historisch erfgoed duurzaam kan worden bewaard en aangepast aan de noden van de eenentwintigste eeuw.