De Burcht van Raeren, gelegen in het dal van de Itter waarvan het water de omliggende grachten voedt, is een karakteristiek voorbeeld van een Oost-Belgische waterburcht uit de veertiende eeuw. Oorspronkelijk bestond het complex uit een massieve woontoren, strategisch ingeplant en omgeven door uitgestrekte vijvers en moerassige zones die zowel bescherming boden als het statussymbool van de heer onderstreepten. Deze defensieve opzet was typerend voor de grensregio, waar politieke spanningen en lokale machtsconflicten een sterke versterking noodzakelijk maakten.
Na een verwoestende brand onderging het kasteel in 1583 een ingrijpende restauratie en uitbreiding onder leiding van de toenmalige eigenaar Philip Lomont. Tijdens deze verbouwing werd aan de oostzijde een tweede vleugel toegevoegd, die licht vooruit springt ten opzichte van het oorspronkelijke volume. Deze uitbreiding gaf de burcht haar kenmerkende asymmetrische plattegrond en markeerde de overgang van een louter verdedigbare vesting naar een meer comfortabele adellijke residentie. Ondanks latere aanpassingen bleef het middeleeuwse karakter van het geheel opvallend goed bewaard, met robuuste muren, beperkte openingen en een duidelijke relatie tussen gebouw en waterstructuren.
Doorheen de eeuwen wisselde de burcht verschillende malen van eigenaar, maar haar functie en uitstraling bleven nauw verbonden met de regionale geschiedenis. In 1963 werd het domein eigendom van de gemeente Raeren, die besloot het kasteel een nieuwe culturele bestemming te geven. In de historische ruimtes werd het pottenbakkersmuseum ingericht, een keuze die nauw aansluit bij het economische en ambachtelijke verleden van het dorp.
Raeren verwierf vanaf de late middeleeuwen een internationale reputatie als centrum van aardewerkproductie. De lokale bodem, rijk aan hoogwaardige klei, vormde de basis van deze nijverheid, terwijl de omliggende beekjes het nodige water leverden en de uitgestrekte bossen instonden voor brandhout. Tussen de vijftiende en de negentiende eeuw groeide Raeren uit tot een belangrijk exportcentrum van steengoed, met een uitgesproken bloeiperiode in de zestiende en zeventiende eeuw. Het Raerener steengoed werd tot ver buiten de regio verhandeld en stond bekend om zijn duurzaamheid en verfijnde decoratie.
Het museum verwierf al snel internationale erkenning dankzij de uitzonderlijk volledige en wetenschappelijk onderbouwde presentatie van dit erfgoed. Als bekroning van deze inspanningen werd het Raerener pottenbakkersmuseum in 2007 opgenomen op de lijst van Europees Cultureel Erfgoed. Daarmee kreeg niet alleen de burcht, maar ook de eeuwenoude traditie van de Raerense pottenbakkers een blijvende plaats binnen de bredere Europese cultuurgeschiedenis.