Het imposante renaissancekasteel van Boussu werd in 1539 opgetrokken in opdracht van graaf Jean de Hennin-Liétard, een invloedrijke edelman en diplomaat aan het hof van keizer Karel V. Voor het ontwerp deed hij een beroep op Jacques Dubrœucq, de vermaarde Brusselse beeldhouwer en architect die gold als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de renaissance in de Nederlanden. Dubrœucq, die onder meer ook betrokken was bij de bouw van het paleis van Binche, introduceerde in Boussu een vernieuwende architecturale taal, geïnspireerd op de Italiaanse renaissance maar aangepast aan de lokale bouwtradities. Het kasteel gold in zijn tijd als een van de meest vooruitstrevende en luxueuze residenties in Henegouwen.
Het renaissancekasteel kende echter slechts een kort bestaan. Tijdens de oorlogen tussen het keizerrijk en Frankrijk werd Henegouwen in 1554 zwaar getroffen door de doortocht van Franse troepen onder leiding van koning Hendrik II. In die context liep het kasteel van Boussu ernstige schade op en werd het grotendeels door brand verwoest. Van het oorspronkelijke renaissancecomplex bleven slechts fragmenten bewaard, waaronder delen van het hoofdgebouw en een toren, die tot op vandaag getuigen van de oorspronkelijke monumentaliteit en verfijning van Dubrœucqs ontwerp.
In de loop van de 18de eeuw werd op de site een nieuw kasteel opgetrokken, ditmaal in een neogotische stijl. Het gebouw, uitgevoerd in blokvormige kalksteen, werd ingeplant in een uitgestrekt park dat zich uitstrekt tot aan het riviertje de Eau Blanche. Een brug, vermoedelijk aangelegd op de plaats van de vroegere ophaalbrug, leidt naar een ingangspartij uit dezelfde periode. Het kasteel werd omgeven door grachten en georganiseerd rond een vierkante binnenplaats. Aan de oostzijde bevond zich een ruim woongebouw in L-vorm, terwijl aan de westzijde de oudere bijgebouwen uit 1748 werden behouden, die het agrarische karakter van het domein weerspiegelden.
Ook deze residentie bleef niet gespaard van de grote conflicten van de 20ste eeuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verloor het kasteel zijn woonfunctie en werd het door de Duitse bezetter gevorderd en ingericht als munitiedepot. In 1944 leidde deze bestemming tot een rampzalige explosie, die het grootste deel van het gebouw verwoestte. Wat restte, bleef lange tijd in ruïneuze staat achter en benadrukte de kwetsbaarheid van het erfgoed in tijden van oorlog.
Vandaag bevindt het domein zich in privébezit van graaf en gravin de Villermont. Hoewel slechts fragmenten van de opeenvolgende bouwfasen bewaard zijn gebleven, blijft het kasteel van Boussu van groot historisch belang. De site biedt een zeldzaam inzicht in de architecturale evolutie van de Zuidelijke Nederlanden, van een ambitieus renaissancepaleis uit de 16de eeuw over een 18de-eeuwse neogotische residentie tot een hedendaags adellijk domein met een nieuwe functie.
Het complex wordt vandaag benut voor zakelijke en privé-evenementen. Zo krijgt het kasteel van Boussu, ondanks zijn bewogen en vaak tragische geschiedenis, opnieuw een sociale rol en blijft het een levendige plaats waar verleden en heden elkaar ontmoeten.