Het kasteel van Ooidonk wordt algemeen beschouwd als een van de meest karaktervolle en schilderachtige kastelen van België. Door zijn harmonieuze combinatie van strenge verdedigingsarchitectuur en weelderige renaissancedetails geldt het als een uitgesproken voorbeeld van de Vlaams-Spaanse bouwstijl uit de late zestiende eeuw. Het kasteel ligt op een eiland in een brede bocht van de Leie en domineert er het landschap met zijn torens, waterpartijen en omwallingen.
De oorsprong van het domein gaat terug tot de middeleeuwen, toen de heren van Nevele hier een feodale burcht oprichtten. Deze stond strategisch in een moerassige zone, die men een donk noemde. Door zijn ligging langs de Leie fungeerde de burcht als een belangrijke vooruitgeschoven post voor de Gentse machthebbers, die er de scheepvaart en de bewegingen in de regio konden controleren. De oorspronkelijke vesting bestond uit een compacte, versterkte kern met vier hoektorens rondom een binnenplein. Van deze vroegste bouwfase bleven uiteindelijk enkel de torens bewaard; twee ervan staan vandaag nog steeds geïsoleerd.
In 1491 kwam het kasteel zwaar onder vuur te liggen tijdens de onrustige periode van opstanden in de drie grote Vlaamse steden Gent, Brugge en Ieper. De Gentenaars beschuldigden toenmalig kasteelheer Filip van Montmorency ervan dat hij partij had gekozen voor Maximiliaan van Oostenrijk. Als vergelding werd de burcht aangevallen, in brand gestoken en grotendeels verwoest. Daarmee kwam een einde aan de middeleeuwse versterking die eeuwenlang een strategische rol had gespeeld.
Pas op het einde van de zestiende eeuw kreeg Ooidonk een nieuwe bestemming. De Antwerpse bankier en koopman Maarten della Faille kocht het domein en liet de restanten van de oude burcht heropbouwen volgens de vormentaal en levensstijl van de renaissance. De focus verschoof van een militaire functie naar een residentiële, waarbij het kasteel werd ingericht als een comfortabel en representatief landgoed voor een welgestelde familie. De symmetrische gevels, monumentale daken en elegante details die men vandaag ziet, dateren grotendeels uit deze periode van heropbouw.
In de negentiende eeuw kende het domein opnieuw een belangrijke wending. In 1864 werd kasteel Ooidonk verworven door senator Henri t'Kint de Roodenbeke, een invloedrijk politicus die later voorzitter van de Senaat zou worden en de titel van Minister van Staat kreeg. Samen met zijn echtgenote Zoé de Naeyer startte hij een langdurige restauratie- en onderhoudscampagne die het kasteel opnieuw tot een prestigieus buitenverblijf maakte. Sindsdien bleef Ooidonk in handen van dezelfde familie.
Vandaag wordt het kasteel nog steeds bewoond door de zesde graaf en gravin t'Kint de Roodenbeke. Dankzij hun inzet en zorg wordt het historische karakter van het gebouw met respect bewaard, terwijl een deel van het domein toegankelijk is voor het publiek. Zo blijft Ooidonk niet alleen een levend familie-erfgoed, maar ook een belangrijk monument binnen het Vlaamse culturele landschap.