Te midden van Sint-Denijs-Westrem bevindt zich het Kasteel Borluut, een historisch domein waarin meerdere eeuwen van politieke, sociale en architecturale geschiedenis samenkomen. De oorsprong van het domein gaat terug tot de middeleeuwen, toen het fungeerde als de zetel van de heerlijkheid van de familie Borluut, een van de meest vooraanstaande en invloedrijke adellijke geslachten in de regio Gent. De familie Borluut speelde een belangrijke rol in het stedelijke en feodale leven van het graafschap Vlaanderen en bekleedde doorheen de eeuwen talrijke bestuurlijke en maatschappelijke functies.
In 1411 verschijnt het domein voor het eerst expliciet in de geschreven bronnen, waar het wordt vermeld onder de naam Château Blanc. Deze benaming verwijst vermoedelijk naar het uiterlijk van de toenmalige bebouwing, die zich onderscheidde door lichte materialen of een opvallend witgekalkte afwerking. Tot ver in de 17de eeuw wordt het goed omschreven als een versterkte hofstede, bestaande uit een woonkern met neerhof, omgeven door grachten en omwallingen. Dit type residentie combineerde een agrarische functie met een defensief karakter en was typerend voor adellijke domeinen in het laatmiddeleeuwse en vroegmoderne Vlaanderen.
In de loop van de 18de eeuw verloor het domein geleidelijk zijn militaire betekenis en evolueerde het naar een residentieel landgoed. Rond 1800 liet de toenmalige eigenaar, Eduard Gregorius Van Alstein, de oude bebouwing vervangen door een nieuw ‘huys van plaisance’. Dit buitenverblijf werd opgetrokken in de toen modieuze empirestijl, die zich kenmerkte door strakke symmetrie, klassieke proporties en een sobere monumentaliteit. Het ontwerp wordt vaak toegeschreven aan Jean-Baptiste Pisson, een vooraanstaand Gentse architect en een persoonlijke kennis van Van Alstein, al ontbreekt sluitend archiefbewijs voor deze toeschrijving.
In 1822 werd het kasteeldomein aangekocht door Jean Lacombe, die later, van 1840 tot 1855, burgemeester van Sint-Denijs-Westrem zou zijn. Onder zijn eigenaarschap bleef het kasteel zijn functie als residentieel buitenverblijf behouden, ingebed in een landschappelijk park dat aansloot bij de toenmalige smaak voor open, groene domeinen aan de rand van de stad.
Een nieuwe belangrijke bouwfase brak aan in 1858, toen graaf Balthasar Borluut d’Hoogstraete eigenaar werd van het domein. Met deze aankoop keerde het kasteel opnieuw in handen van een telg uit de oorspronkelijke Borluutfamilie. De graaf liet het gebouw grondig verbouwen en verfraaien tot een elegant neoclassicistisch kasteel. Deze verbouwing werd uitgevoerd naar ontwerp van architect Van Damme-Sellier en gaf het gebouw een meer representatief en monumentaal karakter, passend bij de adellijke status van de eigenaar.
Het huidige silhouet van Kasteel Borluut ontstond in 1910, toen het domein werd aangekocht door de Gentse textielfabrikant Lucien Morel de Boucle Saint-Denis. Hij liet aan de oostzijde van het gebouw een markante toren toevoegen, die het kasteel een uitgesproken herkenbaar profiel gaf. Deze ingreep, typisch voor het eclecticisme van het begin van de 20ste eeuw, combineerde respect voor de bestaande neoclassicistische structuur met een meer romantische en picturale uitstraling. Sindsdien wordt Kasteel Borluut gekenmerkt door zijn statige en evenwichtige silhouet.
Na eeuwen van adellijk en burgerlijk privébezit kwam het kasteel in 1974 in handen van de gemeente Sint-Denijs-Westrem. Na de gemeentelijke fusie in 1977 werd het eigendom overgedragen aan de stad Gent. De stad liet het gebouw restaureren en gaf het een nieuwe publieke functie, waarbij het historische karakter zorgvuldig werd behouden.
Vandaag vormt Kasteel Borluut een levendig cultureel centrum binnen de stad Gent. De benedenverdieping biedt onderdak aan culturele verenigingen, terwijl kunstenaars hun ateliers hebben ingericht op de eerste en tweede verdieping. Het interieur en de architectuur ademen nog steeds de sfeer van het begin van de 20ste eeuw. Wie het kasteel betreedt, wordt ondergedompeld in een omgeving waarin het verleden tastbaar aanwezig blijft en waar het erfgoed op een eigentijdse manier wordt beleefd en gebruikt.