Kasteel Mariasteen werd opgetrokken in de jaren 1906–1907 in neogotische stijl, in opdracht van baron Charles Gillès de Pélichy en zijn echtgenote, barones Maria van der Renne de Daelenbrouck. Het kasteel ontleende zijn naam aan de voornaam van de barones en maakte deel uit van een bredere traditie waarbij adellijke families in het begin van de 20ste eeuw representatieve landhuizen lieten bouwen die aansloten bij historiserende architectuurstijlen. De neogotiek, met haar verwijzingen naar de middeleeuwse vormentaal, werd daarbij vaak gekozen om continuïteit, traditie en status te benadrukken.
De Eerste Wereldoorlog betekende een dramatische breuk in de geschiedenis van het kasteel. In 1918, tijdens de terugtrekking van de Duitse troepen aan het einde van de oorlog, werd Mariasteen doelbewust vernield en opgeblazen. Het gebouw liep zware schade op en bleef na de oorlog grotendeels in puin achter. Bij de heropbouw, die kort na de wapenstilstand werd aangevat, koos men bewust voor een soberder uitvoering. De oorspronkelijke toren en een deel van de tweede verdieping werden niet hersteld, waardoor het kasteel zijn asymmetrische en meer ingetogen vorm kreeg, die tot vandaag het silhouet bepaalt.
Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde het kasteel een rol in de militaire gebeurtenissen. In mei 1940, bij het uitbreken van de vijandelijkheden, vestigde een medisch detachement van het Belgische Vierde Legerkorps zich in het kasteel. Tussen 22 en 26 mei werd het gebouw gebruikt als verzorgings- en steunpunt voor gewonde militairen. Tijdens de daaropvolgende Duitse bezetting bleef het domein strategisch belangrijk en werd het opnieuw betrokken bij gevechtshandelingen. Op 7 september 1944 werd het kasteel en zijn omgeving, na hevige strijd, bevrijd door de geallieerde troepen, waarmee een einde kwam aan de bezetting.
In de naoorlogse periode kreeg kasteel Mariasteen een volledig nieuwe maatschappelijke functie. In het begin van de jaren vijftig werd het ingericht als school voor lichamelijke opvoeding. Deze instelling groeide uit tot het eerste Hoger Instituut voor Kinesitherapie en Ergotherapie in Vlaanderen en speelde een pioniersrol in de ontwikkeling van paramedisch onderwijs in de regio.
Vandaag vervult kasteel Mariasteen een administratieve functie binnen het Dominiek Savio Instituut. Het historische gebouw vormt het centrale hart van een groter zorg- en opleidingsdomein en wordt omringd door moderne paviljoenen die aangepast zijn aan de noden van mensen met een fysieke beperking. Zo blijft het kasteel, ondanks de ingrijpende veranderingen doorheen de tijd, een betekenisvolle plaats waar erfgoed, zorg en maatschappelijke inzet samenkomen.