Het voormalige waterkasteel van de heren van Stevoort, dat vandaag bekendstaat onder de naam Mariaburcht, behoort tot de oudste adellijke sites in de regio en kent een geschiedenis die teruggaat tot de vroege middeleeuwen. Reeds in de elfde eeuw bevond zich op deze plaats vermoedelijk een eerste, nog eenvoudige versterking. De ligging, omgeven door water en nabij belangrijke lokale verbindingswegen, maakte het domein uitermate geschikt als verdedigings- en bestuurscentrum binnen het feodale landschap van het graafschap Loon.
De vroegst met zekerheid gekende eigenaar is Arnold van Steynvoorde, die in 1364 wordt vermeld als leenman van de graven van Loon. Zijn vermelding bevestigt het bestaan van een gevestigde heerlijkheid Stevoort, waarvan het kasteel fungeerde als residentie en machtsbasis. In deze periode bestond het kasteel waarschijnlijk uit een omgracht complex met houten en stenen elementen, aangepast aan de militaire noden van de late middeleeuwen.
In de zestiende eeuw kwam het domein in handen van de familie Salm–De Rougraeve, een adellijk geslacht dat in deze streek aanzienlijke bezittingen verwierf. Uit deze bouwfase is nog steeds de zuidoostelijke hoektoren bewaard gebleven. Deze toren vormt een zeldzaam tastbaar overblijfsel van de vroegste stenen constructies van het kasteel en getuigt van de overgang van een middeleeuwse versterking naar een meer residentiële burcht. De robuuste vorm en beperkte openingen wijzen nog duidelijk op een verdedigende functie.
Een belangrijke transformatie volgde aan het begin van de achttiende eeuw. In 1701 werd Mariaburcht eigendom van de familie De Libotton, die het kasteel grondig liet verbouwen en herstellen. Tijdens deze werken kreeg het gebouw een meer homogeen en representatief karakter, aangepast aan de woon- en comforteisen van de vroegmoderne adel. De muurankers in de noordoostelijke toren herinneren vandaag nog aan deze ingreep. Het uitzicht dat Mariaburcht grotendeels tot op heden bewaart, dateert uit 1769, een jaartal dat nog steeds zichtbaar is op de brug bij de toegangspoort en verwijst naar een latere fase van afwerking en vernieuwing.
In 1826 kwam het domein in handen van de familie Palmers de Terlaemen, die gedurende meerdere generaties een prominente rol speelde in het maatschappelijke en economische leven van Stevoort. Onder hun bewind bleef het kasteel een belangrijk lokaal referentiepunt en een symbool van continuïteit binnen de dorpsgemeenschap.
Een nieuwe en ingrijpende wending in de geschiedenis van Mariaburcht volgde in 1922, toen het kasteel te koop werd aangeboden. Het provinciebestuur zag hierin een unieke kans om het gebouw een maatschappelijke bestemming te geven en richtte er een huishoudschool op. Het dagelijks bestuur werd toevertrouwd aan de Zusters van Berlaar, die zich toelegden op onderwijs en opvoeding. In 1925 namen de zusters het instituut volledig over. Wat begon als een bescheiden opleiding voor jonge meisjes, groeide in de loop van de twintigste eeuw uit tot een volwaardige secundaire school.
Dankzij deze herbestemming bleef Mariaburcht niet alleen bewaard als historisch gebouw, maar werd het ook een levend centrum van onderwijs en gemeenschapsvorming. Het kasteel vormt vandaag een uitzonderlijk voorbeeld van hoe een middeleeuws waterkasteel zich doorheen de eeuwen wist aan te passen aan veranderende maatschappelijke noden, zonder zijn historische gelaagdheid en betekenis te verliezen.