Op de plaats waar reeds eerder een kasteel stond, verrees in de jaren 1801–1802 het huidige kasteel de Donnea. Het nieuwe gebouw werd opgetrokken in een U-vorm en sluit aan bij de laat-18de-eeuwse Franse architectuurtraditie, die gekenmerkt wordt door een strenge symmetrie, evenwichtige proporties en een verfijnde decoratieve afwerking. Het kasteel en zijn onmiddellijke omgeving zijn vandaag beschermd als monument en als dorpsgezicht, wat de bijzondere historische en architecturale waarde van het geheel onderstreept.
Hoewel de algemene vormgeving sober en klassiek oogt, onderscheidt het kasteel zich door een uitzonderlijk decoratief detail. Boven de poorten van de zijvleugels bevindt zich een voorstelling van de vier jaargetijden, uitgevoerd in rijk rococostucwerk. Deze speelse en verfijnde ornamentiek vormt een opvallend contrast met de strakke gevelarchitectuur en is bijzonder zeldzaam in Limburgse kasteelsites, waar dergelijke rococoversieringen slechts sporadisch voorkomen. Het getuigt van de culturele ambities en de verfijnde smaak van de bouwheer aan het begin van de 19de eeuw.
Volgens de overlevering werd het kasteel aanvankelijk bewoond door graaf Edouard-Louis de Preston. Via zijn dochter kwam het domein in handen van graaf Jean de Renesse, officier in het Pruisische leger en zoon van Clément de Renesse-Breidbach, die zetelde in het Nationaal Congres en zo betrokken was bij de totstandkoming van de Belgische staat. De familie de Renesse zou een belangrijke rol spelen in de regionale geschiedenis. Hun zoon, Theodore de Renesse, werd in 1919 benoemd tot gouverneur van Limburg, een ambt dat hij tot aan zijn overlijden zou uitoefenen. Daarmee kreeg het kasteel ook een indirecte band met het politieke en bestuurlijke leven van de provincie.
Na de periode van de familie de Renesse werd het kasteel bewoond door de familie de Kerckhove, die er verbleef tot 1905. In dat jaar kwam het domein in handen van de familie de Donnea, waaraan het kasteel zijn huidige naam ontleent. Tijdens de Eerste Wereldoorlog kreeg het kasteel zwaar te lijden onder plunderingen, een lot dat vele adellijke residenties in België trof tijdens de bezetting. Ondanks deze tegenslagen bleef de familie de Donnea het kasteel bewonen tot 2005, waardoor het uitzonderlijk lang onafgebroken als privéresidentie in gebruik bleef.
Na het vertrek van de laatste bewoners raakte het gebouw geleidelijk in verval. Deze periode van leegstand maakte echter plaats voor een nieuwe fase in de geschiedenis van het kasteel. De huidige eigenaars namen het initiatief tot een grondige en zorgvuldig uitgevoerde restauratie, met groot respect voor de historische structuur en de originele decoratieve elementen. De klassieke U-vorm, de gevelordonnantie en het zeldzame rococostucwerk werden integraal behouden en gerestaureerd.
Vandaag staat kasteel de Donnea opnieuw in zijn oorspronkelijke glorie, als een markant en verfijnd voorbeeld van Limburgs erfgoed. Het vormt een tastbare getuige van de overgang van de 18de naar de 19de eeuw, waarin klassieke bouwprincipes werden verrijkt met elegante decoratieve accenten, en blijft een waardevol onderdeel van het historische landschap van de regio.