Achter de parochiekerk van het dorp Boekhoute rijst de waterburcht Ter Leyen op, een markant en sfeervol element in het dorpsweefsel. De oorsprong van het domein gaat terug tot het begin van de 15de eeuw. In 1410 wordt het voor het eerst vermeld als het Goed ter Leyen, eigendom van Jan Sloeven en zijn echtgenote Kateline Sersander. Beiden stamden uit welgestelde en invloedrijke Gentse families die in de late middeleeuwen aanzienlijke landerijen bezaten in het noorden van het graafschap Vlaanderen.
In zijn vroegste fase fungeerde Ter Leyen hoofdzakelijk als een herenhoeve, waar landbouwactiviteit werd gecombineerd met residentieel gebruik. Vanaf circa 1580 verandert de aard van het domein en wordt in de bronnen gesproken van een ‘kasteelhof’. In die periode kwam het goed in handen van de adellijke familie Zoete van Lake. Zij lieten het bestaande gebouw gedeeltelijk verbouwen en uitbreiden, waardoor het een meer voornaam en residentieel karakter kreeg. De familie Zoete van Lake, ook bekend als heren van Hautain en Laval, behield het bezit gedurende de volledige 16de eeuw en gaf het domein een blijvende statusverhoging.
In de daaropvolgende eeuwen wisselde Ter Leyen verschillende keren van eigenaar. Elke nieuwe eigenaar liet zijn sporen na, wat resulteerde in een geleidelijke architecturale gelaagdheid en meerdere aanpassingen aan het gebouw en de omgeving. Bij de opmaak van het kadaster in 1834 staat J.M. Verstraeten, toenmalig burgemeester van Boekhoute, geregistreerd als eigenaar. Door het huwelijk van zijn dochter Virginie Verstraeten met J.W. De Block kwam het kasteel in handen van de familie De Block. J.W. De Block was een vooraanstaande figuur: arts, hoogleraar, senator en vanaf 1855 eveneens burgemeester van Boekhoute. Onder hun bewind bleef Ter Leyen een belangrijke residentie binnen het lokale politieke en maatschappelijke leven.
Een nieuwe en bepalende fase begon in 1931, toen het kasteel werd aangekocht door de brouwersfamilie Ingels. Zij gaven opdracht tot een grondige restauratie en herinrichting van het gebouw. Voor deze werken werd een beroep gedaan op de Gentse architect Valentin Vaerwijck, die bekend stond om zijn historiserende en zorgvuldig uitgewerkte ontwerpen. Onder zijn leiding kreeg Ter Leyen het renaissancistische uitzicht dat het vandaag nog steeds kenmerkt, met aandacht voor harmonie, proportie en decoratieve details.
Het huidige kasteel heeft een L-vormige plattegrond en wordt gedeeltelijk omgeven door een gracht, wat verwijst naar zijn oorsprong als waterburcht. Op 11 januari 1977 werd Ter Leyen, samen met zijn onmiddellijke omgeving, officieel beschermd als monument. Deze bescherming erkende niet alleen de architecturale en historische waarde van het gebouw, maar legde ook de basis voor een duurzame toekomst van het domein.
Vandaag presenteert Ter Leyen zich als een uitzonderlijk pittoresk geheel. De witgekalkte gevels, slanke hoektorens, rode daken en groen geschilderde ramen en luiken verlenen het kasteel een bijna sprookjesachtige uitstraling. Als beschermd monument en zorgvuldig bewaard erfgoed vormt het een geliefd decor voor evenementen en blijft het een stille, maar krachtige getuige van meer dan zes eeuwen geschiedenis in het hart van Boekhoute.