Kasteel Cortewalle, gelegen langs de oude verbindingsweg tussen Antwerpen en Gent, vormt een van de best bewaarde voorbeelden van een laatmiddeleeuwse waterburcht in het Waasland. Het domein is ingebed in een uitgestrekt park van ongeveer tien hectare en combineert op harmonieuze wijze architectuur, landschap en geschiedenis. De oorsprong van het kasteel gaat terug tot het begin van de 15de eeuw, toen op deze strategische locatie een adellijke woonresidentie werd opgericht die zowel verdedigende als representatieve functies vervulde.
Het oudste gedeelte van het kasteel dateert uit deze vroege 15de eeuw en behoort tot de kern van de oorspronkelijke waterburcht. Het gebouw werd opgetrokken in witte zandsteen en omgeven door brede waterpartijen, wat niet alleen bijdroeg aan de verdediging maar ook het prestige van de bewoners onderstreepte. Architecturaal sluit het kasteel aan bij de Vlaamse renaissancestijl, met aandacht voor symmetrie, verfijnde geveldetails en een evenwichtige verhouding tussen wooncomfort en monumentale uitstraling.
In de loop van de 15de eeuw werd het kasteel aanzienlijk uitgebreid door Joos Vijd, een invloedrijke Gentse patriciër en staatsman. Vijd is vooral bekend als de opdrachtgever van het wereldberoemde retabel Het Lam Gods van de gebroeders Jan en Hubert van Eyck. Zijn betrokkenheid bij Kasteel Cortewalle getuigt van het belang en de uitstraling van het domein in deze periode. Onder zijn impuls werd de residentie aangepast aan de leefstijl en de representatieve noden van de hogere elite, waarbij comfort en esthetiek steeds meer primeerden op louter militaire overwegingen.
Doorheen de daaropvolgende eeuwen kende het domein verschillende adellijke eigenaars. Eerst waren dit onder meer de families Triest en Goubau, die elk op hun beurt bijdroegen aan het onderhoud en de verdere verfraaiing van het kasteel en het omliggende park. In latere periodes kwam het kasteel in handen van de grafelijke familie van Brouckhoven-de Bergeyck. Deze familie speelde een bepalende rol in de evolutie van Cortewalle en voerde de laatste grote verbouwingen door die het kasteel grotendeels zijn huidige uitzicht gaven. Daarbij werd zorgvuldig omgegaan met het historische karakter van het gebouw, terwijl het tegelijk werd aangepast aan de wooncomforten van de 18de en 19de eeuw.
De familie van Brouckhoven-de Bergeyck bleef het kasteel bewonen tot 1960. Nadien verloor het zijn functie als privéresidentie. In 1966 werd Kasteel Cortewalle aangekocht door de gemeente Beveren, waarmee een nieuwe fase in de geschiedenis van het domein aanbrak. In 1971 werd het kasteel officieel beschermd als monument, wat de architecturale en historische waarde ervan erkende en het behoud voor toekomstige generaties verzekerde.
Aan het einde van de jaren tachtig onderging het kasteel een grondige restauratie, gevolgd door een bijkomende opknapbeurt in de periode 2007–2008. Deze ingrepen hadden tot doel het gebouw zoveel mogelijk zijn oorspronkelijke uitstraling terug te geven, met respect voor de verschillende bouwfasen en historische lagen die het kasteel kenmerken.
Vandaag maakt Kasteel Cortewalle deel uit van het gemeentelijk cultuurcentrum Ter Vesten. Het kasteel vervult er een dubbele rol: enerzijds blijft het een waardevolle getuige van de rijke adellijke en artistieke geschiedenis van de regio, anderzijds functioneert het als een levendige ontmoetingsplaats voor culturele activiteiten, tentoonstellingen en evenementen. Op die manier wordt het historische erfgoed van Cortewalle niet alleen bewaard, maar ook actief geïntegreerd in het hedendaagse maatschappelijke leven.