| |
Op de plaats van een 17de-eeuws herenverblijf liet Karel Robrecht Maelcamp in 1740 het kasteel Smissenbroek oprichten. Het nieuwe gebouw werd uitgevoerd in de Lodewijk XIV-stijl, die in de Zuidelijke Nederlanden vooral werd geassocieerd met aristocratische representatie, symmetrie en monumentale allure. Het kasteel fungeerde als landelijk buitenverblijf en weerspiegelde de maatschappelijke positie en ambities van de familie Maelcamp, die tot de hogere adel behoorde.
Karel Robrecht Maelcamp was heer van Schoonberge en verwierf op 20 december 1785 van keizer Jozef II de erfelijke titel van markies. Daarmee werd zijn familie formeel opgenomen in de hogere adelstand van het keizerrijk. Hij overleed in 1808, na een bewogen periode die werd gekenmerkt door de hervormingen van Jozef II, de Franse Revolutie en de daaropvolgende politieke omwentelingen. Zijn beide kinderen waren hem reeds voor zijn dood ontvallen, waardoor de rechtstreekse familielijn uitstierf.
Na zijn overlijden ging het kasteel in 1808 over naar Karel Jozef Rodriguez d’Evora y Vega, markies van Rode. Deze erfopvolging verliep via vrouwelijke lijn: zijn moeder, Isabella Rosa Rodriguez d’Evora y Vega, was de oudste zuster van Karel Robrecht Maelcamp. Op die manier bleef het domein binnen de uitgebreide familiekring, zoals gebruikelijk was bij adellijke eigendommen.
In de loop van de 19de eeuw kwam het kasteel door verdere erfenissen in handen van de familie d’Ursel de Bousies, een van de vooraanstaande adellijke geslachten in BelgiĆ«. Onder hun beheer bleef Smissenbroek een private residentie, waarbij het landgoed zijn functie als aristocratisch buitenverblijf behield.
Een dramatisch keerpunt in de geschiedenis van het kasteel deed zich voor in 1947, toen het gebouw volledig door brand werd verwoest. Het verlies betekende een zware slag voor het erfgoed, maar dankzij de inzet van de Brusselse aannemer Maurice Delens kon het kasteel in de daaropvolgende jaren zorgvuldig worden heropgebouwd. Bij deze restauratie werd gestreefd naar een zo getrouw mogelijke reconstructie van het oorspronkelijke 18de-eeuwse karakter, met respect voor de historische vormgeving en materialen.
In de recente decennia werd het domein bewoond door graaf Augustin d’Ursel en barones Marie Greindl. Na het overlijden van graaf Augustin op 25 juli 2019 nam zijn dochter, gravin Isabelle d’Ursel, het beheer van het kasteel en het omliggende domein over. Zij gaf Smissenbroek een vernieuwde invulling door het om te vormen tot een ecologisch ervaringspark met een landbouwbedrijf. Met deze keuze werd het eeuwenoude adellijke erfgoed verbonden met hedendaagse waarden rond duurzaamheid, landschapszorg en educatie, waardoor het domein een nieuwe rol kreeg in de 21ste eeuw zonder zijn historische identiteit te verliezen.
|