Het Hof ten Steen vindt zijn oorsprong in de dertiende eeuw als een omwalde waterburcht, strategisch gelegen en omgeven door grachten. Van deze oorspronkelijke versterking zijn vandaag slechts fragmenten bewaard gebleven: ondergrondse gewelven en één robuuste toren, voorzien van twee schietgaten, die nog steeds herinneren aan het defensieve karakter van het middeleeuwse complex.
In de zeventiende eeuw werden de resten van de burcht heropgebouwd en omgevormd tot een kasteel. Daarbij bleven twee torens en de valbrug behouden, terwijl het geheel een meer residentieel karakter kreeg. Het Hof ten Steen verwierf in deze periode ook historische betekenis als plaats van diplomatiek overleg: in 1789 werd hier het Vredesverdrag van Oostenrijk ondertekend, een gebeurtenis die het kasteel een vaste plaats gaf in de politieke geschiedenis van de regio.
Een dramatische wending volgde in 1868, toen een blikseminslag het gebouw zwaar beschadigde. Bij de daaropvolgende heropbouw werd het kasteel heringericht als herenhoeve. Het grootste deel van de oorspronkelijke versterkingen verdween: slechts één toren bleef overeind, terwijl van de vroegere omwalling enkel de vijver als stille getuige bewaard bleef. Het complex kreeg daardoor zijn huidige, meer landelijke en gesloten U-vormige aanleg.
De historische en architecturale waarde van het Hof ten Steen werd officieel erkend in 2000, toen het gebouw werd geklasseerd als monument en opgenomen in een beschermd dorpsgezicht. Drie jaar later, in 2003, werd Anne-Living Architectuur aangesteld om de restauratie te begeleiden, in nauwe samenwerking met Monumenten en Landschappen Leuven. Deze restauratie vertrok vanuit het respect voor de historische gelaagdheid van het gebouw, waarbij oude structuren zorgvuldig werden geconserveerd en nieuwe ingrepen discreet werden geïntegreerd.
De vleugel met de historische toren werd ingericht als privévertrekken, terwijl de drie overige vleugels een nieuwe bestemming kregen als feest- en ontvangstruimten. Vandaag verenigt het Hof ten Steen op harmonieuze wijze erfgoed en hedendaags gebruik. Het domein fungeert als een veelzijdige evenementenlocatie waar de sporen van middeleeuwse verdediging, vroegmoderne residentie en landelijke herbestemming samenkomen in een sfeervol en functioneel geheel.